وقتی خروجی سنگ شکن فکی از اندازه موردنیاز بزرگ‌تر یا کوچک‌تر می‌شود، چطور می‌توان دانه‌بندی را اصلاح کرد بدون اینکه فشار اضافی به دستگاه وارد شود؟ پاسخ این مسئله تا حد زیادی به تنظیم دهانه سنگ شکن فکی برمی‌گردد؛ فاصله‌ای که روی اندازه محصول خروجی، ظرفیت دستگاه و هماهنگی سنگ شکن با مراحل بعدی خط اثر دارد. اگر این دهانه بدون توجه به جنس سنگ، میزان سایش شانه فک‌ها یا ظرفیت موردنیاز تنظیم شود، نتیجه می‌تواند افت راندمان و افزایش استهلاک باشد. در این مقاله روش‌های تنظیم دهانه، عوامل مؤثر، مراحل انجام کار و خطاهای رایج را بررسی می‌کنیم تا بتوانید فاصله مناسب را دقیق‌تر انتخاب کنید. برای اطلاعات کامل‌تر همراه ما در ره‌گستر باشید.
سنگ شکن فکی چیست؟
سنگ شکن فکی یکی از تجهیزات اصلی مرحله خردایش اولیه است که با حرکت رفت‌وبرگشتی فک متحرک در برابر فک ثابت، سنگ‌های ورودی را به ابعاد کوچک‌تر تبدیل می‌کند. عملکرد درست دستگاه فقط به قدرت موتور یا ظرفیت آن وابسته نیست؛ وضعیت فک‌ها، توگل، شفت و سایر اجزای سنگ شکن فکی مستقیماً روی کیفیت خردایش و یکنواختی محصول خروجی اثر می‌گذارند. در این دستگاه فاصله میان فک ثابت و متحرک در بخش خروجی تعیین می‌کند سنگ با چه ابعادی از محفظه خارج شود. به همین دلیل تنظیم دهانه سنگ شکن فکی یکی از مهم‌ترین تنظیمات عملیاتی دستگاه محسوب می‌شود و باید متناسب با جنس سنگ، ظرفیت خط و اندازه محصول موردنظر انجام شود.
دهانه خروجی سنگ شکن فکی چیست؟
دهانه خروجی در سنگ شکن فکی به فاصله میان شانه فک ثابت و متحرک در بخش پایینی محفظه خردایش گفته می‌شود؛ فاصله‌ای که اندازه تقریبی مصالح خروجی را تعیین می‌کند. در بسیاری از مشخصات فنی این مقدار با عنوان CSS یا Closed Side Setting شناخته می‌شود و منظور از آن فاصله فک‌ها در بسته‌ترین حالت کاری است. هرچه دهانه کمتر تنظیم شود سایز خروجی سنگ شکن فکی کوچک‌تر خواهد شد اما فشار کاری روی فک‌ها و قطعات دستگاه افزایش پیدا می‌کند. بازتر کردن دهانه نیز معمولاً عبور مواد را آسان‌تر کرده و محصول درشت‌تری ایجاد می‌کند. به همین دلیل تنظیم خروجی سنگ شکن فکی باید با توجه به ابعاد محصول موردنیاز و شرایط واقعی خط خردایش انجام شود. هنگام بررسی یا تعویض لوازم سنگ شکن نیز باید وضعیت شانه فک‌ها کنترل شود؛ چون سایش آن‌ها می‌تواند فاصله واقعی دهانه را تغییر دهد و اندازه خروجی را از مقدار موردنظر خارج کند.
اهمیت تنظیم دهانه سنگ شکن فکی در عملکرد خط خردایش
تنظیم دهانه سنگ شکن فکی فقط اندازه محصول خروجی را تغییر نمی‌دهد؛ این تنظیم روی ظرفیت دستگاه، فشار واردشده به قطعات و عملکرد تجهیزات مرحله بعد نیز اثر دارد. اگر دهانه بیش از حد بسته باشد مواد زمان بیشتری در محفظه می‌مانند و استهلاک شانه فک و قطعات متحرک افزایش پیدا می‌کند. دهانه بیش از حد باز نیز می‌تواند باعث ورود سنگ‌های درشت‌تر از حد مطلوب به مراحل بعدی خردایش شود. به همین دلیل نحوه تنظیم دهانه سنگ شکن فکی باید با ظرفیت موردنیاز خط و ابعاد خوراک تجهیزات بعدی هماهنگ باشد. برای مثال اگر محصول فک وارد سنگ شکن هیدروکن شود اندازه نامناسب خوراک می‌تواند عملکرد مرحله ثانویه را تحت تأثیر قرار دهد.
به نقل از Metso:
«CSS بزرگ‌تر باعث می‌شود عمر شانه‌فک‌ها به‌طور قابل‌توجهی بیشتر شود، جریان مواد به‌شکل محسوسی روان‌تر باشد و بهره‌وری خط افزایش پیدا کند.»
با توجه به تجربه ما در ره‌گستر، این نکته زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که مرحله بعدی خط توانایی دریافت خوراک درشت‌تر را داشته باشد. در چنین شرایطی لازم نیست تمام کاهش اندازه را به سنگ شکن فکی تحمیل کنیم و می‌توانیم با انتخاب دهانه مناسب، فشار کاری این دستگاه را منطقی‌تر نگه داریم. در مدل‌هایی که تنظیم دهانه با شیم انجام می‌شود تنظیم شیم سنگ شکن فکی باید با اندازه‌گیری دقیق فاصله فک‌ها انجام شود تا خروجی دستگاه در محدوده موردنظر باقی بماند.
بررسی عوامل مؤثر بر تنظیم دهانه سنگ شکن فکی
برای تنظیم دهانه سنگ شکن فکی نمی‌توان یک عدد ثابت را برای همه شرایط در نظر گرفت. جنس سنگ ورودی، ظرفیت موردنیاز خط، دانه‌بندی محصول و میزان سایش شانه فک‌ها همگی روی انتخاب دهانه مناسب اثر دارند. جدول زیر این عوامل را خلاصه می‌کند:
| عامل مؤثر | وضعیت یا ویژگی | اثر روی تنظیم دهانه |
|---|---|---|
| نوع سنگ | سخت و ساینده | معمولاً به دهانه بازتر و کنترل فشار نیاز دارد |
| ظرفیت تولید | تناژ بالاتر | دهانه بزرگ‌تر عبور مواد را سریع‌تر می‌کند |
| دانه‌بندی موردنیاز | محصول ریزتر | دهانه باید محدودتر تنظیم شود |
| سایش شانه فک | کاهش ضخامت شانه‌ها | فاصله واقعی خروجی افزایش پیدا می‌کند |
۱. نوع سنگ ورودی
سنگ‌های سخت و ساینده مانند گرانیت یا بازالت فشار بیشتری به فک‌ها وارد می‌کنند. در چنین شرایطی کوچک کردن بیش از حد دهانه می‌تواند استهلاک را بالا ببرد. برای انتخاب دستگاه و محدوده کاری مناسب می‌توانید مشخصات خوراک و ظرفیت را در راهنمای انتخاب سنگ شکن فکی نیز بررسی کنید.
۲. ظرفیت تولید موردنیاز
اگر دهانه فقط برای ریزتر شدن محصول بسته شود ممکن است سرعت عبور مواد کاهش پیدا کند و فشار کاری دستگاه بالا برود. نحوه تنظیم دهانه سنگ شکن فکی باید به شکلی باشد که اندازه خروجی با تناژ موردنیاز خط تعادل داشته باشد.
۳. دانه‌بندی محصول نهایی
سایز خروجی سنگ شکن فکی باید با خوراک دستگاه مرحله بعد هماهنگ شود. برای نمونه اگر مواد مستقیماً وارد سنگ شکن کوبیت شوند خروجی فک نباید از محدوده قابل‌قبول ورودی کوبیت بزرگ‌تر باشد.
۴. وضعیت شانه فک‌ها
سایش شانه‌ها به‌مرور فاصله واقعی خروجی را تغییر می‌دهد. به همین دلیل بعد از تعویض یا بررسی شانه‌ها باید دهانه دوباره اندازه‌گیری شود. در دستگاه‌هایی که این کار با شیم انجام می‌شود تنظیم شیم سنگ شکن فکی نیز باید متناسب با وضعیت واقعی فک‌ها اصلاح شود.
معرفی روش‌های تنظیم دهانه سنگ شکن فکی
روش تنظیم دهانه سنگ شکن فکی به طراحی دستگاه و مکانیزم تنظیم آن بستگی دارد. سه شیوه شیم، گوه و سیستم هیدرولیکی بیشتر از سایر روش‌ها در این تجهیزات دیده می‌شوند و هرکدام از نظر سرعت تنظیم، هزینه نگهداری و سهولت کار تفاوت دارند.
۱. تنظیم دهانه با شیم
در این روش صفحات فلزی با ضخامت مشخص در بخش تنظیم دستگاه قرار می‌گیرند. با کم یا زیاد کردن تعداد شیم‌ها فاصله دو فک تغییر می‌کند. تنظیم شیم سنگ شکن فکی دقت مناسبی دارد و ساختار آن ساده است اما برای انجام تنظیم معمولاً باید دستگاه متوقف شود.
۲. تنظیم دهانه با گوه
در سیستم گوه‌ای قطعات فولادی مخصوص با پیچ یا مکانیزم مکانیکی جابه‌جا می‌شوند و فاصله خروجی را تغییر می‌دهند. این روش نسبت به شیم سریع‌تر است و برای خطوطی که تغییر اندازه خروجی در آن‌ها بیشتر انجام می‌شود کار را ساده‌تر می‌کند.
۳. تنظیم هیدرولیکی
در مدل‌های مجهز به سیستم هیدرولیک، تغییر فاصله فک‌ها با کمک جک انجام می‌شود. این روش سرعت تنظیم خروجی سنگ شکن فکی را بالا می‌برد و زمان توقف دستگاه را کاهش می‌دهد. در خطوط با ظرفیت بالا این ویژگی می‌تواند کنترل دانه‌بندی را آسان‌تر کند. انتخاب بین این روش‌ها باید با توجه به ظرفیت خط، دفعات تغییر تنظیمات و شرایط تعمیر و نگهداری انجام شود. در خطوطی که خروجی فک وارد تجهیزات ضربه‌ای می‌شود کنترل مناسب اندازه خوراک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و می‌تواند روی استهلاک قطعاتی مانند چکش کوبیت ۱۲۰ و چکش کوبیت ۱۸۰ نیز اثر بگذارد.
مراحل تنظیم دهانه سنگ شکن فکی
برای اجرای درست نحوه تنظیم دهانه سنگ شکن فکی بهتر است تغییر فاصله فک‌ها بر اساس اندازه‌گیری واقعی انجام شود. تنظیم حدسی می‌تواند اندازه محصول را تغییر دهد یا فشار بیشتری به مجموعه فک و قطعات انتقال نیرو وارد کند.
۱. توقف دستگاه و بررسی شانه فک‌ها
پیش از هر تغییری دستگاه باید کاملاً متوقف و ایمن شود. سپس میزان سایش شانه فک‌ها بررسی شود؛ چون فرسودگی آن‌ها فاصله واقعی خروجی را تغییر می‌دهد.
۲. اندازه‌گیری دهانه فعلی
فاصله خروجی در بسته‌ترین وضعیت فک اندازه‌گیری و با اندازه موردنیاز خط مقایسه می‌شود. این مرحله مشخص می‌کند برای تنظیم خروجی سنگ شکن فکی چه میزان تغییر لازم است.
۳. اعمال تنظیم متناسب با مکانیزم دستگاه
در مدل‌هایی که با شیم تنظیم می‌شوند با اضافه یا کم کردن صفحات فلزی تنظیم شیم سنگ شکن فکی انجام می‌شود. در مدل‌های گوه‌ای یا هیدرولیکی نیز فاصله با مکانیزم مخصوص همان دستگاه تغییر می‌کند. بعد از تنظیم باید اتصالات کنترل شوند تا موقعیت جدید در زمان کار ثابت بماند.
۴. راه‌اندازی آزمایشی و کنترل خروجی
پس از راه‌اندازی اولیه نمونه‌ای از محصول خروجی بررسی می‌شود تا مشخص شود دهانه در محدوده مناسب قرار دارد یا خیر. اگر محصول فک وارد کوبیت شود کنترل اندازه خوراک به کاهش فشار غیرضروری روی قطعاتی مانند چکش کوبیت HS10 و چکش کوبیت HS7 کمک می‌کند. در صورت مشاهده اختلاف با دانه‌بندی موردنظر تنظیم باید دوباره اصلاح و خروجی مجدداً بررسی شود.
اشتباهات رایج در تنظیم دهانه سنگ شکن فکی
بعضی خطاها در تنظیم دهانه سنگ شکن فکی مستقیماً روی ظرفیت، استهلاک فک‌ها و دانه‌بندی خروجی اثر می‌گذارند. مهم‌ترین مواردی که در راهنماهای فنی سازندگان نیز به آن‌ها اشاره شده شامل موارد زیر است:
۱. اندازه‌گیری اشتباه CSS
یکی از خطاهای مهم، برابر دانستن فاصله فک‌ها در حالت توقف با CSS است. فاصله‌ای که هنگام توقف دستگاه اندازه‌گیری می‌شود OSS است و برای به‌دست آوردن CSS باید کورس حرکت فک طبق مشخصات همان دستگاه در نظر گرفته شود.
۲. بستن بیش از حد دهانه برای ریزتر شدن محصول
کاهش بیش از اندازه CSS فقط سایز خروجی سنگ شکن فکی را تغییر نمی‌دهد و می‌تواند سایش شانه‌ها را افزایش دهد. سازندگان نیز برای هر مدل حداقل CSS مجاز مشخص می‌کنند و تنظیم پایین‌تر از این محدوده توصیه نمی‌شود.
۳. بی‌توجهی به سایش شانه فک‌ها
با فرسوده شدن شانه‌ها شکل محفظه و فاصله مؤثر خروجی تغییر می‌کند. ادامه تنظیم خروجی سنگ شکن فکی بدون بررسی میزان سایش می‌تواند باعث افت ظرفیت و افزایش نیروهای خردایش شود.
۴. تنظیم دهانه بدون توجه به مرحله بعدی خط
خروجی فک باید با اندازه خوراک قابل‌قبول دستگاه بعدی هماهنگ باشد. اگر محصول بیش از حد درشت وارد مرحله بعد شود فشار خردایش به آن بخش منتقل می‌شود و ممکن است استهلاک قطعاتی مانند چکش ماسه ساز خرگوشی افزایش پیدا کند. به همین دلیل نحوه تنظیم دهانه سنگ شکن فکی باید بر اساس عملکرد کل خط انجام شود نه فقط اندازه محصول خروجی فک.
خرید سنگ شکن فکی از ره گستر
برای انتخاب و خرید سنگ شکن فکی باید ظرفیت خط، نوع سنگ ورودی و دانه‌بندی موردنیاز به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند. گروه صنعتی ره‌گستر با بیش از ۲۰ سال تجربه در تأمین تجهیزات و قطعات خطوط خردایش می‌تواند بر اساس شرایط واقعی پروژه در انتخاب دستگاه مناسب همراه شما باشد. اگر در مرحله انتخاب دستگاه هستید یا می‌خواهید تنظیم دهانه سنگ شکن فکی با نیاز خط شما هماهنگ باشد مشخصات سنگ ورودی، ظرفیت ساعتی و اندازه محصول موردنظر را برای کارشناسان ره‌گستر ارسال کنید. بررسی این اطلاعات کمک می‌کند دستگاه از نظر ظرفیت، ابعاد خروجی و شرایط کاری با سایر تجهیزات خط هماهنگ انتخاب شود.
برای دریافت مشاوره، استعلام قیمت و خرید می‌توانید از راه‌های زیر با ره‌گستر در ارتباط باشید:
- تلفن: ۰۲۱۵۵۷۸۸۲۹۹
- موبایل: ۰۹۱۲۹۵۹۴۷۴۰
- واتساپ: ۰۹۱۲۴۷۵۹۶۰۷
- اینستاگرام: rahgostar.co
- آدرس: تهران، شهر قدس، شهرک صنعتی زاگرس، خیابان نوآوران، پلاک ۲۱۳
جمع بندی؛ چگونه با تنظیم دهانه سنگ شکن فکی به خروجی پایدار برسیم؟
هدف از تنظیم دهانه سنگ شکن فکی صرفاً کوچک‌تر یا بزرگ‌تر کردن محصول خروجی نیست. دهانه مناسب زمانی به‌درستی انتخاب شده که دانه‌بندی موردنیاز را تأمین کند و هم‌زمان ظرفیت خط و میزان فشار واردشده به قطعات در محدوده مناسب باقی بماند. جنس سنگ، وضعیت شانه فک‌ها و مشخصات دستگاه بعدی خط نیز در این تصمیم نقش دارند. به همین دلیل اندازه‌گیری دقیق دهانه و انتخاب روش تنظیم متناسب با ساختار دستگاه باید با کنترل خروجی پس از راه‌اندازی همراه باشد. ثبت مقدار تنظیم‌شده و بررسی دوره‌ای آن نیز کار ساده اما مؤثری است که کمک می‌کند تغییرات ناشی از سایش شانه‌ها زودتر مشخص شوند و پیش از افت محسوس دانه‌بندی یا ظرفیت خط بتوان تنظیمات را اصلاح کرد.
سوالات متداول تنظیم دهانه سنگ شکن فکی
چطور بفهمیم تنظیم دهانه سنگ شکن فکی درست انجام شده؟
بعد از تنظیم دهانه سنگ شکن فکی بهتره خروجی دستگاه رو بررسی کنیم و ببینیم دانه‌بندی با چیزی که برای ادامه خط نیاز داریم هماهنگه یا نه. اگر اندازه محصول از محدوده موردنظر خارج شده باشه باید دهانه و وضعیت شانه فک‌ها رو دوباره کنترل کنیم.
برای ریزتر شدن خروجی می‌تونیم دهانه سنگ شکن فکی رو تا هر اندازه‌ای ببندیم؟
نه. هر دستگاه حداقل CSS مجاز خودش رو داره و نباید دهانه رو پایین‌تر از محدوده‌ای که سازنده مشخص کرده تنظیم کنیم. بسته‌شدن بیش از حد دهانه می‌تونه سایش فک‌ها رو بیشتر کنه. سایز خروجی سنگ شکن فکی باید با نیاز خط تنظیم بشه نه فقط با هدف تولید محصول ریزتر.
بعد از تعویض شانه فک باید دهانه رو دوباره تنظیم کنیم؟
بله. تعویض یا سایش شانه‌ها فاصله واقعی خروجی رو تغییر می‌ده. بهتره بعد از نصب شانه جدید اندازه دهانه رو دوباره بررسی کنیم و در مدل‌های شیمی در صورت نیاز تنظیم شیم سنگ شکن فکی رو اصلاح کنیم.
هر چند وقت یک‌بار باید دهانه سنگ شکن فکی رو بررسی کنیم؟
برای این کار نمی‌تونیم یک فاصله زمانی ثابت برای همه دستگاه‌ها مشخص کنیم. میزان سایش فک‌ها، جنس سنگ و حجم کار روی فاصله بررسی‌ها اثر دارن. بهتره در کنار بازدیدهای دوره‌ای وقتی دانه‌بندی خروجی یا ظرفیت دستگاه تغییر محسوسی پیدا می‌کنه نحوه تنظیم دهانه سنگ شکن فکی و میزان سایش شانه‌ها رو هم بررسی کنیم.